Bach, Mozart, Chopin, Schumann’dan sonra şimdi de Beethoven’in hayatı; Müziğin Dönüm Noktası/ Aydın Büke’nin titiz araştırmacı çalışmasıyla…Biyografi yazıları okumayı çok seviyiorum. Bu da onların en güzel örneklerinden.

Sanattan Yansımalar‘ın haberi ile paylaşıyorum.

Beethoven / “Müziğin Dönüm Noktası” / Aydın Büke

Belirli bir alanı ilgilendiren konularda yazılmış kitapların değerini arttıran, o alanın içinde icracı, akademisyen, araştırmacı olarak bulunanlarla, o alana meraklı okuyucuya hitap edebilmesi yeteneğidir.

Müzik alanında, yurdışında onlarcası yayımlanmış olmasına karşın, klasik batı müziği bestecilerinin

biyografilerini geniş bir yelpazenin yaranına sunabilecek asgari müştereği yakalamış biçimde yazan, Aydın Büke olmuştur. J.S. Bach, W. A. Mozart, F. Chopin ve Clara Schumann yaşam öyküleri tam da bu türdendi. Yâni icracı, besteci, öğrenci, müzikolog, meraklı gibi alanın değişik konumlarında bulunan herkesin okuyup çok şey öğrenebileceği kaynaklardı. Aydın Büke son olarak bu diziye “Beethoven-Müziğin Dönüm Noktası” başlıklı çalışmasını ekledi.

Önce tanımayanlar için kısaca Aydın Büke’den (d.1958) kısaca söz etmek isterim. Kendisi Mimar Sinan Devlet Konservatuvarı’nı tamamladıktan sonra Avusturya’da üç yıl süreyle uzmanlık çalışması yapmış bir flütist. Almanca ve İngilizce biliyor. İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası’nda sanatını icra ediyor. Mezun olduğu okulda müzik tarihi dersleri veriyor. Ama tüm bunlardan önemlisi, titiz bir araştırmacı olarak seçtiği konu ve kişileri çok değişik kaynaklardan araştırarak, ortaya yeni kaynak eserler çıkarıyor. Onun tam bir “İstanbul Beyefendisi” olduğunu da eklemeden geçemeyeceğim.

Büke, yeni kitabının önsözünde Beethoven’le birlikte “1700’lerin başından, 1800’lerin sonuna kadar geçen” zaman dilimini ayrıntılı olarak incelemiş olduğunu belirtiyor. Günümüzde “klasik” tanımı içine giren müziğin oluşumu ve köşe taşları açısından önemli bir dönem bu. Beethoven ise devrimci kişiliği ve yaklaşımı ile, Mozart-Haydn-Beethoven çizgisinin tamamlanmasıyla çağdaş müziğe yeşil ışığı yakmış bir büyük besteci. O’nun yaşamını ve müzik serüvenini incelerken Aydın Büke’nin, bugüne kadar yazılmış kitapların büyük bölümünü incelediğini, araştırmasını CD kitapçık yazılarına kadar götürdüğünü görüyoruz. Tüm bu kaynaklardan elde ettiği bilgilerle ortaya çıkardığı bileşimi, delikleri fazla büyük olmayan bir süzgeçten geçirerek anlaşılır bir Türkçe ile sunuyor.

Kitabın en önemli özelliklerinden biri, Beethoven’in yaşamında rol oynamış kişiliklerin portrelerine de, tarihsel gelişim içinde yer verilmiş olması. O dönemin siyasal tarihini bilmeyenler, Beethoven’i okurken, Avrupa’nın yaşadığı sancıları, beyliklerden devletlere geçişin sıkıntılarını, bu dönemde egemen olan güç ve kişileri de tanımış oluyorlar. Dönemin çeşitli Avrupa ülkelerinden diğer müzisyenlerinin, bu güçlerle ve Beethoven’le ilişkileri hakkında da fikir sahibi oluyorlar. Kitabın sonuna eklediği “Beethoven ve Çağı” başlıklı küçük bölüm, kitabın akışının daha iyi anlaşılmasına önemli bir yardımcı.

Büke’nin Beethoven çalışması, tüm konservatuvar öğrencileri başta olmak üzere, çeşitli orkestra üyelerinin de okuması gerekli bir kitap. Bu sezon verecekleri oda müziği konserlerinde programlarında Beethoven eserleri yer alan irili ufaklı topluluklar, eseri çalışırlarken bu kitabı da mutlaka okumalılar. İnanıyorum ki, daha iyi çalacaklardır.

Kaynak:Andante /Aralık 2014

Editör: Şefik Kahramankaptan

Can Yayınları, 380 Sayfa, Rafta 27, İnternette 20.25 TL