Onu ilk kez 2010 Yılı Garanti Bankası ve Ekonomist dergisinin işbirliğinde, Türkiye Kadın Girişimciler Derneği’nin (KAGİDER) katkılarıyla dördüncüsü düzenlenen ‘Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması’nda birincilik ödülünü aldığı gün gördüm ve dinledim, kısacık ama çok etkileyici hiç aklımdan çıkmayan anlatımıyla onu tanıdım. O günden sonra da Gamze Cizreli’nin her gün yeni başarı haberleri gelmeye devam etti. Hayranlıkla takip ettiğim sevgili Gamze Cizreli‘yi ben de sizlerle son günlerde okuduğum, haberleri ile paylaşmak istedim.
Yarışmada suni deri üreten Perihan Çöçelli ikinci, Bonny Food Lezzet Çiçekçisi Didem Güney Alsoy da üçüncü olmuştu.Anikya İznik Çini ve Seramik’in kurucusu Nejla Anıl ise sosyal girişimcilik ödülünün sahibi oldu.
Nereden biliyorsun hayatın altının üstünden iyi olmadığını ?
Hakkın karşına çıkardığı değişimlere direnmek yerine, teslim ol. Bırak hayat sana rağmen değil, seninle beraber aksın. Düzenim bozulur, hayatım alt üst olur diye endişe etme. Nereden biliyorsun hayatın altının üstünden iyi olmayacağını?
3 bin 600 girişimci arasından birinci seçilen Gamze Cizreli“Şems-i Tebrizi”nin , bu çok değerli sözleri ve anlatımıyla başladı konuşmasına; mutlu tebessümü, parlayan gözleriyle böyle özetledi, işini, yaşamını.Aşağıda önce o günlerde ki kendi anlatımıyla Gamze Cizreli’nin hayat hikayesinin minik bir özetini, sonra da geçen ay Elif Kurgu‘nun yaptığı röportajını ekledim. Hala okumadıysanız severek okuyacağınızdan eminim.
|
Gamze Cizreli kimdir?
1968 doğumluyum. Orta Doğu Teknik Üniversitesi İşletme Bölümü mezunuyum. Ailemde bir girişimcilik öyküsü yok. Annem ev hanımı, babam akademisyen. Biz 3 kız kardeşiz. Her aile gibi bizim ailemiz de okuyup güzel bir işe girmemizi istedi. Mezun olduktan sonra 3 yıl Türk-Amerikan ortak savunma sanayi projesinde yer aldım. Orduya zırhlı araç üretiyorduk. Ankara’da çalışabileceğim en iyi yerlerden birinde çalışıyordum. Sonra baktım bu iş bana göre değil. Eski eşimle aynı zamanda da ortağımla, 1994 yılında Ankara’da Cafemiz isminde ilk kafeteryamızı açtık. Ankaralıları ilk defa cappucino’yla, kreple, elmalı pay’la tanıştırdık. Bir anlamda Ankara’nın yaşam tarzını değiştirdik. Cafemiz’i Arjantin Caddesi’nde açmıştık. Şimdilerde bu cadde çok popüler ama o zaman caddede evler dışında hiçbir şey yoktu. Cafemiz çok başarılı oldu. Önünde kuyruklar oluştu ve biz duyurmadık. Tamamen kulaktan kulağa yayıldı. Durum böyle olunca tabii yerinde duramama olayı oluyor. İşte girişimcilik ruhu bu olsa gerek. Parayla bir ilgisi yok. Bu birşeyleri başarmakla, yaratmakla ilgili bir duygu. İlk açtığımız kafede bütün olarak elmalı pay, cheese cake gibi ürünler satılınca, bütüne yönelik bir talep olduğunu anladık. “Neden biz, bu tip pastaların satılabileceği bir yer açmıyoruz?” diyerek Kuki’yi açtık. O da iyi gitti. Ardından Uzakdoğu lezzetlerini sunduğumuz Quick China geldi. Sonra farklı bir sektörü denemeye karar verip DKNY’nin Ankara temsilciliğini aldık. Sonrasında da Osmanlı- Türk unsurlarının işlendiği kendi markamız Şaşaa’yı açtık. Ankara’da hatırı sayılır bir müşteri potansiyeline ulaştık.
Peki, BigChefs projesi nasıl ortaya çıktı?
2006 yılında özel hayattaki dalgalanmalar ve belli bir bitiş, hayata sıfırdan yeniden başlamama neden oldu. Hakikaten dibe vurup bunların hepsini geride bırakarak BigChefs’le hayata sıfırdan yeniden başladım. Param yoktu. 30’larımın sonlarını yaşadığım bir andı. Ailenizden yardım isteyemiyorsunuz. Bu durumda sıfırdan çıkmanız gerekiyor. O dönemde herkes bana iyi bir birikimim olduğu için iyi bir yerde yönetici olabileceğimi söylüyordu. Ama bu benim aklıma bile gelmedi. Hiçbir şeyim yok ama bir yerden bulurum diye düşündüm. Gerçekten de öyle. İyi bir fikriniz varsa, o fikrinizi iyi yapacağınıza inanıyorsanız o işin finansmanını bulursunuz. Her yere dosya hazırladım. Bu proje kafamda oluşmuştu. Biraz banka desteğiyle, borçla ve güvenle bu işe başladım. Demek ki önceden yaptığım işlerden güven oluşmuş. Çünkü bugün benim mimarım burayı yaparken, “Ben sana burayı yapacağım, sen burayı açtıktan sonra bana parayı verirsin” dedi. Projemin başarıya ulaşacağına inandı ki, bana destek verdi. Ankara’da ilk restoranımızı açtık ve çok başarılı oldu. Ardından Ankara’da 2, Gaziantep’te 1 ve İstanbul’da 2 şube açtık. Şu an 15 milyon ciroluk bir hedefe ulaştık. Sadece Aralık 2007’den beri bu sayılara ulaştık. Söylenince mucize gibi görünüyor ama bugünlere gelmek kolay olmadı. Ekibim çok iyiydi ve hepsi bana inandı. Hep beraber sıfırdan bir mucize yarattık.
|
Big Chef’s yurtdışına New York’tan açılacak
Elif Kurgu’nun Gamze Cizreli ile Vatan gazetesindeki 21 Nisan 2013 tarihli Newyork’ta Big Chef’s haberinin röportajı beni çok heyacanlandırdı, mutlu etti. aşağıya aynen aldım.
Big Chef’s markasının kurucusu Gamze Cizreli, yurtdışına açılmayı planlıyor. New York’ta yer bakan Cizreli, “Katar ve Dubai’den de teklifler var, oraları da inceliyoruz” dedi. Cizreli, Türkiye’de de Saruhan Tan’la çoğunluk hissesini aldığı Obika’yı büyütecek
Gamze Cizreli, Big Chef’s Cafe&Brasserie’nin kurucusu. 20 yılı aşkın bir süredir yeme-içme sektöründe. 2 yıl önce Türkiye’nin Kadın Girişimci yarışmasında birinci oldu. Kısa süre önce Kanyon’da bir restoran açan, Tokyo, New York gibi yerlerde şubeleri olan Obika’nın çoğunluk hissesini aldı. Biraz geçmişe dönersek; uzun süre Ankara sınırları içinde kalmıştı Cizreli. İlk markası Cafemiz’di. Sonra Kuki ve QuickChina geldi. Şimdilerde Gamze Cizreli ortağı Saruhan Tan ile birlikte markasını büyütme yolunda emin adımlarla ilerliyor.
Ankara müşterisi zor
– Big Chef’s nasıl doğdu?
Özel hayatımızda dalgalanmalar oldu, eşimle yolları ayırdık ve ben 2007 yılında Big Chef’s markasını kurdum. Yoluma devam ettim.
– Sizi uzun yıllar Ankaralılar biliyordu. İstanbul’a geçmeniz sizin için çok önemli bir adım oldu. Bu kararı nasıl aldınız?
Ankara’dan çıkmak önemli karardı. Dönüm noktası oldu benim için. Ankara’da herkes beni tanıyordu. Belli bir güven ortamı vardır Ankara’da. Kendimi huzurlu güvende hissederken markamı büyütme isteğiyle İstanbul’a gelmek kaçınılmazdı. Aslına bakarsanız daha markayı kurarken İstanbul’u ve yurtdışını hayal ettim. Kısa, orta ve uzun vadeli planlar yaptım. Ve tahminimden de hızlı oldu.
– İstanbul’da hızlı büyüdünüz. Ankara’dan sonra İstanbul’da iş yapmanın zorlukları oldu mu?
Doğru. İstanbul hiç kolay değil. Kendinizi kabul ettirmeniz lazım. Ama ben Ankara’da başarılı olmuş birinin İstanbul’da çok daha kolay başarılı olabileceğini düşünüyorum. Bir de Türkiye bu zaman içinde çok değişti.
– Çok daha fazla kişi ev dışında yemek yemeye başladı…
Dışarıda yeme içme alışkanlığı çok arttı. İstanbul’a tam zamanında doğru marka doğru stratejiyle girdiğimi sonradan fark ettim. Ankara’da ne yaparsanız yapın İstanbul’da sıfır, bunu da burada iş yaptıktan sonra anladım ama yine de Ankara’da çalışmak çok büyük avantaj.
İyi teklif gelirse bakarız
– Nedir bu avantajlar?
Ankara müşterisi çok daha zor, parası daha kıymetli. Genelde de eğitim düzeyleri İstanbullulara göre daha yüksek. Daha donanımlılar. Onun için de farklı beklentileri oluyor.
– İstanbul da son 5 yılda çok yol aldı. Siz İstanbul’un geleceğini nasıl görüyorsunuz?
Yeme içme sektörü geçen sene 7 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştı Türkiye’de. NY’de bu 21 milyar dolar. Arada çok fark var. Biz Barcelona’nın da altındayız. İstanbul’un gideceği çok yer var daha. Ama umutluyum. Yeni yetişen işletmeciler, aşçılar beni umutlandırıyor. Bu iş biliyorsunuz kültür meselesi aynı zamanda. Bizim en büyük avantajımız Türkiye’nin değişime çok açık olması.
– Kaç Big Chef’s oldu? Bir süredir Saruhan Tan ile ortaksınız.
Çok güzel bir ortaklık oldu. Saruhan Bey ile markamızı büyütüyoruz. 16 yerimiz var. 8’i İstanbul’da. 4’ü Ankara. Biri Gazinatep, Antalya, Mersin, Samsun. Yakında İzmir’de bir yer açacağız. Bursa, Adana, Bodrum’da da 2013 yılında yerlerimiz açılacak.
– Sizi satın almak isteyen fonlar var mı?
Bize de ilgi oldu. Şu an kendimiz devam ediyoruz. Büyümek amacıyla iyi bir teklif olursa bakarız.
– Yurtdışına açılmayı hedefliyor musunuz?
New York’a girmek istiyorum. Orada Big Chef’s açmak istiyorum. Ben markamın orada başarılı olacağına inanıyorum. New York’ta yer bakıyoruz. Geçen yaz orada ev kiralayıp baktım. Oğullarımı yaz okuluna verdim orada sabahtan akşama kadar gezdim. Ben orada başarılı olacağımızı düşünüyorum.
– Avrupa’ya açılmayı düşündünüz mü?
Avrupa’ya da baktım. Orada zorlanabiliriz ama New York ve Boston bizim için iyi. Katar ve Dubai’den de teklifler var, oraları da inceliyoruz.
Tahin Kayseri’den sirke Balıkesir’den geliyor
BIG Chef’s’de 1.013 kişi çalışıyor, bunların 372’si aşçı. Big Chef’s’in organik reçelleri Davutlar’dan, tahinli katmer ve köy eriştesi Kayseri’den, zeytinyağı Ayvalık’tan, sirke, tatlı ve biber salçası ise Balıkesir’den geliyor.
Big Chef’s’de aylık toplam 7.8 ton dana eti, 602 kilogram elma, 1.7 ton levrek, 4.5 ton domates, 3.6 ton yeşillik, 4500 litre zeytinyağı tüketiliyor.
LEZZET PEŞİNDE DÜNYAYI GEZİYORUM
– Siz lezzet turları yapıyorsunuz. Hatta trüf mantarı peşine İtalya’ya gittiniz değil mi?
Ben çok seyahat ediyorum. Türkiye’deki ve dünyadaki festivallere, tadım turlarına gidiyorum. Bazı gastronomi merkezlerini belli aralıklarla ziyaret ediyorum. Şeflerin mönülerini tadıyorum. Ben böyle farklılık yaratıldığına inanıyorum. Çok farklı lezzetler var. İşimiz keyifle huzurla yapmamızı da sağlıyor bunlar. Söke’de nar reçeli yapan bir hanımı keşfetmek büyük haz veriyor bana. İşinizi huzurla keyifle yaptığınızda başarı geliyor.
– Yeni lezzetler keşfetmek için dünyayı geziyorsunuz. En çok nereden etkilendiniz?
Vietnam’dan etkilendim.
Uzakdoğu mutfağını çok beğenirim. Çin ile Thai mutfağı karışımı diyebilirim Vietnam mutfağı için.
– Trüf avına katıldınız değil mi?
Evet. Alba’ya gittik. Köpeklerle trüf mantarı avına çıktık. Alba çok iyi bölge. Bu işin meraklıları buraya akın ediyor. Çok iyi restoranlar var.
– Yılda kaç kez lezzet yolculuklarına katılıyor musunuz?
Her yıl en az 3-4 kere lezzet turları yapıyorum.
– İş dışında ne yaparsınız?
Çok seyahat ediyorum. Çocuklarım çok zamanımı alıyor. İyi bir sinema izleyicisiyim. Ankara’ya çok gidiyorum. Çocuklarımın okulu Ankara’da. Onların düzenini bozmak istemedim. Bu yıl onları buraya taşıyorum. Büyük oğlan Amerika’ya gidiyor, küçüğü de İstanbul’a alıyorum. Büyük oğlum dede mesleğini seçti Amerika’da moleküler biyoloji okuyacak.
OBİKA’YI BÜYÜTECEĞİZ
– Obika’ya da ortak oldunuz. Obika’nın da yeni şubeleri açılacak mı?
Obika’nın New York, Tokyo, Toronto, Roma, Londra, Los Angeles, Milano’da toplam 15 şubesi var. Obika’nın çoğunluk hissesini aldık. Öncelikle Bodrum ve Ankara’da şube açacağız. Big Chef’s ‘in daha küçük bir konseptini yapmak istiyoruz. Daha küçük yerler ve AVM’lerde hızlı, küçük, makul fiyatlı bir konsept üzerine de çalışıyoruz.
Her açtığımız yer kârlı
– Big Chef’s lokasyon seçiminde şaşırtıyor. Suadiye’de çok da kalabalığın olmadığı bir yerdesiniz, Tarabya’daki noktanız da o bölgedeki ilk yer olma özelliğini taşıyor…
Tarabya’ya gelmek çok iyi geldi bize. Doğru Tarabya’da kimse yok. Daha doğrusu bizim işimize benzer iş yapan bir işletme yok. Biz Ataşehir’e de gittiğimizde de kimse yoktu. Saruhan Tan bu anlamda çok iyi koku alıyor. Suadiye’de de biraz gerideyiz ama geliyor müşteriler. Günün sonunda işletmenin kârlılığı önemli. Her açtığımız yer kârlı.
– Cafelerde çok büyük sorun oluyor. Özellikle öğle saatlerinde bir kahve içip saatlerce masalarda oturan genç ve kadın gruplar oluştu. Siz de aynı şeyden şikayetçi misiniz?
Bizde öyle sorun yok. Bizim mutfağımız çok ön planda. Bize yemek yemeğe geliyorlar.
– Ortalama ne kadar harcıyorlar?
Kişi başı ortalamalarımız lokasyona göre değişmekle birlikte 40-45 lira arası. Akşam yemeği yiyen de var öğle arası kahve için de.
Gamze Cizreli aynı zamanda Hürriyet gazetesi köşe yazarı. Yazılarınıda zevkle okuyorum. Suadiye de Big Chef’s açılmasına çok sevinenlerdenim. Newyork’ta Big Chef’s açılacak haberi beni çok mutlu etti, heyacanlandırdı.Çocuklarla ilgili atelye çalışması, sosyal alanda katkıları, işindeki yenilikleri, hergün başka güzel bir haberle karşımıza çıkan bu çok özel kadınla gurur duyuyorum,sizlerle de keyifle paylaştım. Sevgiler sevgiler
LOS ANGELES-Sophia Amoruso pek girişimci olabilecek birine benzemiyordu. Amoruso 2006’da, üvey teyzesinin kulübesinde yaşayan ve öğrencilerin kimliklerini kontrol ederek saatte 13 dolar kazandığı bir sanat okulunda çalışan, yüksekokuldan terk 22 yaşındaki bir gençti. Amoruso sonradan bir yan proje olarak, eBay’de kullanılmış kadın giysileri sattığı Nasty Gal adlı sayfayı açtı. Nasty Gal 2012’de (kârlı biçimde) yaklaşık 100 milyon dolarlık giysi ve aksesuar sattı. Amoruso 7 yıldır, yirmili yaşlardaki kadınlardan oluşan sadık müşterilerine satış yapıyor. Nasty Gal’in Facebook’ta 500 binden fazla, Instagram’de 600 bin takipçisi var. Ama site bu kitle haricinde çok tanınmıyor. Şimdi 28 yaşında olan Amoruso, Los Angeles’taki şirket merkezinde “İnsanlar ‘Nasty Gal mi? O da ne?’ deyince, ‘ABD’nin en hızlı büyüyen perakendecisi’ yanıtını veriyorum” diyor. Amoruso 2006’da fotoğrafçılık okumayı düşünmüş ama borca girmek istememiş. Bunun yerine, işinden ayrılıp ikinci el giysi dükkânlarından bulduğu tasarımcı etiketli giysileri satmak için eBay’de sayfa açmış. 
Bir dükkândan 8 dolara aldığı ikinci el Chanel ceketi bin dolara satmış. Google’da Yves Saint Laurent’in yanlış yazımlarını aratıp, markanın etiketini taşıyan giysiler bulmuş. Ürünleri tek başına sınıflandıran, fotoğraflayan ve fotoğraf altı yazısını yazıp kargoya veren Amoruso, haftada 25’e yakın ürün satarak işe başlamış. Açtığı sayfaya, arsız bir seksapeli olan funk şarkıcısı ve moda ikonu Betty Davis’in 1975 tarihli albümü “Nasty Gal”in (Kötü Kız) adını vermiş. Geçenlerde yağmurlu bir günde, yere kadar uzanan bir trençkot ve eski bir rockçı tişörtü giyen, kısa saçlı ve kan kırmızısı rujlu Amoruso, eBay’deki sayfayı tarzıyla uyumlu hale getirmiş. Nasty Gal’i tanıtmak için Myspace’de sayfa açarak müzik ve moda dergisi Nylon gibi markaların takipçilerine ulaşan ve 60 bin “arkadaş” edinen Amoruso’nun bulduğu giysiler, Avustralya ve İngiltere gibi ülkelerden müşterilerin katıldığı çekişmeli açık artırmalarda satılmış. Amoruso kısa sürede eve sığmayacak kadar çoğalan ürünleri arkadaşlarına giydirip fotoğraflamış.
Nasty Gal’i 2007’de California’daki 157 metrekarelik stüdyoya taşıyan Amoruso, 8 ay sonra tekrar taşınıp Emeryville’de 700 metrekarelik bir depoya yerleşmiş. Ebay’e de sığamayan Amoruso, ShopNastyGal.com’u kurmuş. (NastyGal alan adı artık onun.) Nasty Gal’in pazarlama ekibi yok, ama takipçiler şirketin Facebook, Instagram, Twitter, Tumblr ve Pinterest’taki her mesajına yorum yazıyor. 550 bin müşterinin dörtte biri her gün siteye girip 6 dakika kalıyor. Uzmanlar geçen yılki geliri 100 milyon doları bulan şirketin müşterilerinin artmasını bekliyor. Forrester Research’ten Sucharita Mulpuru, diğer sitelerde alışveriş yapan ziyaretçi oranının yüzde 3’ken, Nasty Gal’da daha yüksek olduğunu belirterek, “Bu da sadık bir kitleye işaret ediyor” diyor. Şirketin sürekli ikinci el giysi satarak büyüyemeyeceğini anlayan Amoruso, satın alma asistanı bulmak için 2008’de ilan vermiş ve ilk başvuruyu yapan Christina Ferrucci’yi işe almış. Los Angeles’ın moda bölgesindeki satıcılardan eski modaya benzer giysiler almaya başlayan ikili, daha sonra 6 saatlik araba yolculuğuyla iki haftada bir Los Angeles’a gider olmuş. Satıcılara ve modellere yakın olabilmek için şirketi 2011’de Los Angeles’a taşıyan Amoruso, ayakkabı markaları Sam Edelman ve Jeffrey Campbell ile ortaklık kurmuş. Jeffrey Campbell’ın sözcüsü, Nasty Gal’in apartman topuklu ve yüksek bağcıklı modelleri “Lita” gibi daha çekici ürünlere yeni bir mecra açtığını söylüyor. Amoruso Mart 2012’de az sayıdaki hisseyi 9 milyon dolara bir risk sermayecisine satmış.
Ama Ağustos’a kadar işler öyle hızlı büyümüş ki, 40 milyon dolarlık kaynak daha toplayıp bir kısmıyla, Kentucky’de 46 bin metrekarelik ikmal merkezi inşa ettirmiş. Nasty Gal şimdi ayda 6 milyonu aşkın ziyaretçi çekiyor. Urban Outfitters geçenlerde olası bir satın alma için Amoruso’yla görüşmüş. Bazı risk sermayecilerine göre Nasty Gal sürdürülmesi güç ve kısa ömürlü bir moda trendinden yararlanıyor. A m o r u s o i ş l e r i n bozulabi leceğinin farkında olduğunu söylüyor. Şirketin sloganı “Nasty Gal daha iyisini yapar”, Amoruso’nun kişisel sloganı ise “Sadece paranoyaklar ayakta
Bizim de bir garaj öykümüz oldu sonunda. Ve garajda bir kadın var üstelik. Girişimci işkadını Demet Mutlu’nun üç yıl önce kurduğu fırsat sitesi Trendyol.com büyüdükçe büyüyor. Şirketine ortak olan her işadamı kârını ettikten sonra hisselerini yeni bir ortağa bırakıyor neredeyse. Yalçın Ayaydın şirketteki payını ABD eski Başkan yardımcısı Al Gore’a bırakmış durumda. Al Gore Türkiye ziyaretinde şirketin Ayazağa’daki merkezine gidip bilgi aldı.
yaz-gi 